1. ۱امهات و نبات با حیوانبیخ و شاخند و بارشان انسان
2. ۲بار مانند تخم خویش بودسر بیابی چو یافتی پایان
3. ۳چون سخن‌گوی بود آخر کارجز سخن چون روا بود ساران؟
4. ۴تخم ما بی‌گمان سخن بوده‌استخوبتر زین کسی نداد نشان
5. ۵نه سخن کمتر از یکی باشدنه بگوید کم از دو حرف زبان
6. ۶یک سخن باد و حرف خویش چنانکخرد و جان ز وحدت یزدان
7. ۷این جهان هم بدان سخن ماندحرف او ساکن است یا جنبان
8. ۸وان سخن را مثل به مردم زنحرفها را نبات با حیوان
9. ۹آن سخن خود نه چیز و حرفش چیزچیزها را حروف او بنیان
10. ۱۰وانچه او از سخن پدید آیدبه سخن باشدش بقا و توان
11. ۱۱به سخن مردم آمده است پدیدبه سخن جان او رسد به جنان
12. ۱۲سخن اول آن شریف خردسخن آخر آن عزیز قران
13. ۱۳سخنت اول و سخنت آخرسخنی خوب شو در این دومیان
14. ۱۴این جهان کثیف چون تن توستجان این تن از آن لطیف جهان
15. ۱۵نعمت این بخور به صورت جسمنعمت آن ببر به سیرت جان
16. ۱۶تنت را مادر این زمین و، فلکپدر او و هر دوان حیران
17. ۱۷جانت را مادر و پدر گشتندنفس و عقل شریف جاویدان
18. ۱۸این فرودین بدین دو باز رسیدآن برین را بدان دو باز رسان
19. ۱۹تن تو چون بیافت صورت ایننعمت این همه بیافت بدان
20. ۲۰جانت ار یابد از خرد صورتهم جنان یافتی و هم ریحان
21. ۲۱صورت جان تو شناختن استمر فلان را حقیقت از بهمان
22. ۲۲آنکه معقول هست چون بهمانوین که محسوس نام اوست فلان
23. ۲۳جفت‌ها را ز طاق بشناسیبه غلط نوفتی درین و دران
24. ۲۴جفت را جفت و طاق دان زنخستبا صفت جفت و بی‌صفت به عیان
25. ۲۵حد و محدود جفت یکدگرندنیست با هست چون مکین و مکان
26. ۲۶عقل و معقول هردوان جفتندهمگان جفت کردهٔ سبحان
27. ۲۷طاق با جفت هر دوان مقهورپر از ایشان دو قاهر ایشان
28. ۲۸باز جفت است قاهر و مقهورزانکه توحید نیست زیر بیان
29. ۲۹چون بدانی حدود جفتی‌هابرتر آئی ز پایهٔ حیوان
30. ۳۰ای برادر، شناخت محسوساتنردبانی است اندر این زندان
31. ۳۱تو به پایه‌ش یکان یکان برشوپس بیاسای بر سر سولان
32. ۳۲سر آن نردبان و معقول استکه سرائی است زنده و آبادان
33. ۳۳آن همه نور و راحت و نعمتوین همه رنج و ظلمت و نیران
34. ۳۴نیست مرگ است و هست هست حیاتنیست کفرست و هست هست ایمان
35. ۳۵مرگ جهل است و زندگی دانشمرده نادان و زنده دانایان
36. ۳۶جهل مانند نیست و علم چو هستجهل چون درد و علم چون درمان
37. ۳۷هست ماند به علم دانا مردنیست گردد به جاهلی نادان
38. ۳۸وانکه از نیست هست کردندشاو به راحت رسد همی زهوان
39. ۳۹وانکه او هست و نیست خواهد شدسوی زندان کشندش از بستان
40. ۴۰نیست را هست صنع یزدان کردهست را نیست صنعت شیطان
41. ۴۱ای اخی دوزخ و بهشت ببینبی‌گمان شو ز مالک و رضوان
42. ۴۲آنچه دانا بداندش هست استکس ندانست نیست را سامان
43. ۴۳هست و دانش قرین و جفتانندنیست یا جهل هردوان زوجان
44. ۴۴به با هست جفت و بد با نیستبه بهی‌ی جان ز نیستی برهان
45. ۴۵جهد کن تا ز نیست هست شویبرهانی روان ز بار گران
46. ۴۶بهتر جانور همه مردمبهتر از مردمان امام زمان
47. ۴۷حیوانی که خوی ما گیردقیمتش برتر آید از دگران
48. ۴۸گر بگیریم خوی بهتر خلقاز ثری برشویم زی کیوان
49. ۴۹بهترین زمانه مستنصرکه عیال ویند انسی و جان
50. ۵۰دل او داد را بهین رهبرامر او خلق را مهین میزان
51. ۵۱داد و دانش به عز او زنده استدین و دنیا به نور او رخشان
52. ۵۲جوهر عقل زیر گفتهٔ اوستگر کسی یافت مر خرد را کان
53. ۵۳فتح را نام اوست فتح بزرگبه مثالش خیال بسته میان
54. ۵۴سوی او شو اگر ندیده‌ستیملک داوود و حکمت لقمان
55. ۵۵کمترین چاکرش چو اسکندرکمترین حاکمش چو نوشروان
56. ۵۶چرخ بر بدگمانش کرده کمیننحس بر دشمنش کشیده کمان
57. ۵۷ایمنی در بزرگ ملکت اوگستریده فراخ شادروان
58. ۵۸کعبهٔ جان خلق پیکر اوستحکمت ایزدی درو مهمان
59. ۵۹گرد او گر طواف خواهی کردجان بشوی از پلیدی عصیان
60. ۶۰گر تو از گوسپند او باشیبخوری آب چشمهٔ حیوان
61. ۶۱ای رسیده ز تو جهان به کمالای مراد از طبایع و دوران
62. ۶۲بنده را دستگیر باش به فضلبه خراسان میانهٔ دیوان
63. ۶۳تخم دادی مرا که کشت کنمنفگنم تخم تو به شورستان
64. ۶۴چون کشاورز خوگ و خار گرفتتخم اگر بفگنم بود تاوان
65. ۶۵گوسپندی که خوی خوگ گرفتبر نیدیشد از ضعیف شبان