1. ۱زهی گنج حکمت که سقراط بودمبرا ز تفریط و افراط بود
2. ۲شد از جودت فکر ظلمت زدایهمه نور حکمت ز سر تا به پای
3. ۳سرانجام خلعت پرستان شناختز بی خلعتی خلعت خویش ساخت
4. ۴ز خمخانه چرخ پر اشتلمبه خانه درون داشت یک کهنه خم
5. ۵به فصل زمستان در آن سرزمینبه شبها ز سرما شدی خم نشین
6. ۶چو خورشید خیمه به گردون زدیز تدویر خم خیمه بیرون زدی
7. ۷نشستی ز عریان تنی بی حجابشدی گرم در پرتو آفتاب
8. ۸یکی روز تن عور خورشیدواررسیدش به سر شاه آن روزگار
9. ۹بدو گفت کای پیر دانش پذیربدینسان چرایی ز ما گوشه گیر
10. ۱۰قدم باز می داری از راه مانمی آوری رو به درگاه ما
11. ۱۱بگفتا که تنگ است بر من مجالز شغلی که باشد مرا ماه و سال
12. ۱۲بگفتش که چندین تورا شغل چیستکه بی آن نیاری یکی لحظه زیست
13. ۱۳بگفتا پی دولت زندگیهمی سازم اسباب پایندگی
14. ۱۴بگفتش که اسباب آن پیش ماسترساندن به حاجتوران کیش ماست
15. ۱۵بگفت ار بدانم که آن پیش توستببندم کمر در رضای تو چست
16. ۱۶به دست تو برگ حیات تن استکه آن سد راه نجات من است
17. ۱۷حیات دل و جان بود کام منکه آن بندد از راه تو گام من
18. ۱۸بگفتش به هر چیز داری نیازبگو تا کنم از برای تو ساز
19. ۱۹بگفتا نیاز من خاکساربه تو غیر ازین نیست ای شهریار
20. ۲۰که این خلعت گرم کز عکس مهربه دوشم کشیده ست اکنون سپهر
21. ۲۱به تاراج سایه نگیری ز منبه لطف این توقع پذیری ز من
22. ۲۲گذاری که یکدم به بی پردگیبرد مهر چرخ از من افسردگی
23. ۲۳چو بشنید شاه از وی این گفت و گویشد از خاصگان بهر او جامه جوی
24. ۲۴یکی جامه دادند او را عطاز مویینه چین و خز خطا
25. ۲۵بگرداند حالی ازان جامه پشتبه نرمی فرو خواند حرفی درشت
26. ۲۶که کی زندگان را کشیدن نکوستز مرده کفن یار ز مردار پوست
27. ۲۷ز سردی دی چون شوم رنج یابشبم خم پسند است و روز آفتاب
28. ۲۸هزار آفرین بر حکیمی چنینبرون پایه اش زآسمان و زمین
29. ۲۹نه بر جانش از دور افلاک دردنه بر طبعش از عالم خاک گرد
30. ۳۰درین کار شاگرد بودش هزارفلاطون از آنها یکی در شمار
31. ۳۱فلاطون فلاطونی از وی گرفتفلاطونی افزونی از وی گرفت
32. ۳۲به حکمت چو در ثمین سفته استبه دانا فلاطون چنین گفته است
33. ۳۳که ای رسته از تنگنای خیالزده در هوای خرد پر و بال
34. ۳۴بر آن دار همت ز آغاز کارکه گردی شناسای پروردگار
35. ۳۵بدانی حق دولت بندگیشنهی پا به راه پرستندگیش
36. ۳۶روی راه خوشنودیش صبح و شامبه کسب رضایش کنی اهتمام
37. ۳۷ز حکمت به معراج عزت برآیبنه بر سر چرخ گردنده پای
38. ۳۸بسا دست کوته ز بی مایگیکه دارد ز حکمت فلک پایگی
39. ۳۹اگر بودی از جهل هر سینه صافبرافتادی از خلق رسم خلاف
40. ۴۰ره مرد دانا یکی بیش نیستبه جز طبع نادان دو اندیش نیست
41. ۴۱نبینی درین ششدر دیولاخز شادی دل شش نفر را فراخ
42. ۴۲یکی آن حسدور به هر کشوریکه رنجش بود راحت دیگری
43. ۴۳چو حال کسی بیند از خویش بهفتد بر رگ جانش از غم گره
44. ۴۴دوم کینه ورزی که از خلق زشتبود کینه خلقش اندر سرشت
45. ۴۵چو نتواند از کس شدن کینه کشنباشد ز کینداریش سینه خوش
46. ۴۶سیم نو توانگر که بهر درمبود روز و شب بر دل او دو غم
47. ۴۷یکی آنکه چون چیزی آرد به کفدوم آنکه ناگه نگردد تلف
48. ۴۸چهارم لئیمی که با گنج سیمبود همچو نام زرش دل دو نیم
49. ۴۹که ناگه نیابد بدو فقر راهنگردد بدان روز عیشش تباه
50. ۵۰بود پنجمین طالب پایه ایکه در خورد آن نبودش مایه ای
51. ۵۱کند آرزوی مقام بلندکه نتواند آنجا فکندن کمند
52. ۵۲ششم از ادب خالی اندیشه ایکه باشد حریف ادب پیشه ای
53. ۵۳چو طبعش بود از ادب بی نصیبکشد نو به نو مالشی از ادیب
54. ۵۴بود سیم و زر رنج دین پرورانطبیبان آن رنج دانشوران
55. ۵۵کشد رنج را چون سوی خود طبیبکجا باشدش از مداوا نصیب
56. ۵۶ازان کس بپرهیز و فعل و فنشکه دارد دلت بی سبب دشمنش
57. ۵۷اگر ره نگرداند از گرگ و میشبود یاور او در آزار خویش
58. ۵۸زبان را چه داری به گفتن گروز هر سو گشا گوش حکمت شنو
59. ۵۹خدا یک زبانت بداد و دو گوشکه کم گوی یعنی و افزون نیوش
60. ۶۰خموشی بود دولت ایزدیدلیل هنرمندی و بخردی
61. ۶۱ز بسیار دانان فراست گواستکه بسیار گوی از کیاست جداست
62. ۶۲سخن را کزان بسته داری نفسیکی مرغ دان پایبند قفس
63. ۶۳چو گفتی قفس یافت بر وی شکستطمع بگسل از وی که آید به دست
64. ۶۴مکش زیر ران مرکب حرص و آزز گیتی به قدر کفایت بساز
65. ۶۵به هر روز تا شب ز خوان سپهربسنده ست یک خشت نانت چو مهر
66. ۶۶بیفکن ز کف کاسه زر نابکف خویش را کاسه کن بهر آب
67. ۶۷ز زربفت هستی مشو خودفروشکهن خرقه نیستی کش به دوش
68. ۶۸مکش بهر معموری خانه رنجبه ویرانه خود را نهان کن چو گنج
69. ۶۹به خود بند در خدمت خود کمربه مخدومی از کس مکش درد سر
70. ۷۰ز چوبت کف پای نعلین سایبه از نعل زر بر سم بادپای
71. ۷۱چراغ شبت بس بود ماهتابادیم زمین بهر تو نطع خواب
72. ۷۲بدین حال با حکمت اندوزیتسلوک عمل گر شود روزیت
73. ۷۳بری گوی دولت ز همپیشگانشوی سرور حکمت اندیشگان
74. ۷۴رهانی ز سود و زیان خویش رارسانی به پیشینیان خویش را
75. ۷۵حذر کن ز آسیب جادو ...نبه دستان سران را ز پای افکنان
76. ۷۶به روی زمین دام مردان مردبساط وفا و مروت نورد
77. ۷۷ازیشان در درج حکمت به بندوزیشان نگون قدر هر سربلند
78. ۷۸ازیشان خردمند را پایه پستوزیشان سپاه خرد را شکست
79. ۷۹دهد طعم شهد و شکر زهرشانمخور زهر را چون شکر بهرشان
80. ۸۰مشو غره حلم مرد حلیمکه بر حلم عمری نشیند مقیم
81. ۸۱درختیست صندل خنک در مزاجپی علت گرم طبعان علاج
82. ۸۲به هم در شده شاخه ها زان درختچو در اصطکاک افتد از باد سخت
83. ۸۳زند آتشی شعله زان اصطکاککه ریزد ازان شاخ و برگش به خاک
84. ۸۴اگر پیر باشد عوان ور جوانبه هر حال نبود عوان جز عوان
85. ۸۵تنش گرچه از ضعف پیریست سستبود سیرت بد در او تندرست
86. ۸۶درونش سیاه از دل تیره خویکیش سود دارد سفیدی موی
87. ۸۷به سال و مه ار گرگ گردد بزرگنیاید برون هرگز از خوی گرگ
88. ۸۸به پیمان مشو بند فرمان اوکه دام فریب است پیمان او
89. ۸۹مبادا به آن دامت اندر کشدبه تزویر جانت ز تن برکشد