1. ۱همچو آن شخص درشت خوش‌سخندر میان ره نشاند او خاربن
2. ۲ره گذریانش ملامت‌گر شدندپس بگفتندش بکن این را نکند
3. ۳هر دمی آن خاربن افزون شدیپای خلق از زخم آن پر خون شدی
4. ۴جامه‌های خلق بدریدی ز خارپای درویشان بخستی زار زار
5. ۵چون به جِد حاکم بدو گفت این بِکنگفت آری بر کنم روزیش من
6. ۶مدتی فردا و فردا وعده دادشد درختِ خارِ او محکم نهاد
7. ۷گفت روزی حاکمش ای وعده کژپیش آ در کار ما واپس مغژ
8. ۸گفت الایام یا عم بینناگفت عجل لا تماطل دیننا
9. ۹تو که می‌گویی که فردا این بدانکه به هر روزی که می‌آید زمان
10. ۱۰آن درخت بَد جوان‌تر می‌شودوین کننده پیر و مضطر می‌شود
11. ۱۱خاربن در قوت و برخاستنخارکن در پیری و در کاستن
12. ۱۲خاربن هر روز و هر دم سبز و ترخارکن هر روز زار و خشک تر
13. ۱۳او جوان‌تر می‌شود تو پیرترزود باش و روزگار خود مبر
14. ۱۴خاربن دان هر یکی خوی بدتبارها در پای خار آخر زدت
15. ۱۵بارها از خوی خود خسته شدیحس نداری سخت بی‌حس آمدی
16. ۱۶گر ز خسته گشتن دیگر کسانکه ز خُلق زشت تو هست آن رسان
17. ۱۷غافلی باری ز زخم خود نه‌ایتو عذاب خویش و هر بیگانه‌ای
18. ۱۸یا تبر بر گیر و مردانه بزنتو علی‌وار این در خیبر بکن
19. ۱۹یا به گلبن وصل کن این خار راوصل کن با نار نور یار را
20. ۲۰تا که نور او کُشد نار تو راوصل او گلشن کند خار تو را
21. ۲۱تو مثال دوزخی او مؤمنستکشتن آتش به مؤمن ممکنست
22. ۲۲مصطفی فرمود از گفت جحیمکو به مؤمن لابه‌گر گردد ز بیم
23. ۲۳گویدش بگذر ز من ای شاه زودهین که نورت سوز نارم را ربود
24. ۲۴پس هلاک نار، نور مؤمنستزانک بی ضد دفع ضد لا یمکنست
25. ۲۵نار ضد نور باشد روز عدلکان ز قهر انگیخته شد این ز فضل
26. ۲۶گر همی خواهی تو دفع شر نارآب رحمت بر دل آتش گمار
27. ۲۷چشمهٔ آن آب رحمت مؤمنستآب حیوان روح پاک محسنست
28. ۲۸بس گریزانست نفس تو ازوزانک تو از آتشی او آب جو
29. ۲۹ز آب آتش زان گریزان می‌شودکآتشش از آب ویران می‌شود
30. ۳۰حس و فکر تو همه از آتشستحس شیخ و فکر او نور خوشست
31. ۳۱آب نور او چو بر آتش چکدچک چک از آتش بر آید برجهد
32. ۳۲چون کند چک‌چک تو گویش مرگ و دردتا شود این دوزخ نفس تو سرد
33. ۳۳تا نسوزد او گلستان تراتا نسوزد عدل و احسان ترا
34. ۳۴بعد از آن چیزی که کاری بر دهدلاله و نسرین و سیسنبر دهد
35. ۳۵باز پهنا می‌رویم از راه راستباز گرد ای خواجه راه ما کجاست
36. ۳۶اندر آن تقریر بودیم ای حسودکه خرت لنگست و منزل دور زود
37. ۳۷سال بیگه گشت وقت کشت نیجز سیه‌رویی و فعل زشت نی
38. ۳۸کرم در بیخ درخت تن فتادبایدش بر کند و در آتش نهاد
39. ۳۹هین و هین ای راه‌رو بیگاه شدآفتاب عمر سوی چاه شد
40. ۴۰این دو روزک را که زورت هست زودپیر افشانی بکن از راه جود
41. ۴۱این قدر تخمی که ماندستت ببازتا بروید زین دو دم عمر دراز
42. ۴۲تا نمردست این چراغ با گهرهین فتیلش ساز و روغن زودتر
43. ۴۳هین مگو فردا که فرداها گذشتتا بکلی نگذرد ایام کشت
44. ۴۴پند من بشنو که تن بند قویستکهنه بیرون کن گرت میل نویست
45. ۴۵لب ببند و کف پر زر بر گشابخل تن بگذار و پیش آور سخا
46. ۴۶ترک شهوتها و لذتها سخاستهر که در شهوت فرو شد برنخاست
47. ۴۷این سخا شاخیست از سرو بهشتوای او کز کف چنین شاخی بهشت
48. ۴۸عروة الوثقاست این ترک هوابرکشد این شاخ جان را بر سما
49. ۴۹تا برد شاخ سخا ای خوب‌کیشمر ترا بالاکشان تا اصل خویش
50. ۵۰یوسف حسنی و این عالم چو چاهوین رسن صبرست بر امر اله
51. ۵۱یوسفا آمد رسن در زن دو دستاز رسن غافل مشو بیگه شدست
52. ۵۲حمد لله کین رسن آویختندفضل و رحمت را بهم آمیختند
53. ۵۳تا ببینی عالم جان جدیدعالم بس آشکار ناپدید
54. ۵۴این جهان نیست چون هستان شدهوان جهان هست بس پنهان شده
55. ۵۵خاک بر بادست و بازی می‌کندکژنمایی پرده‌سازی می‌کند
56. ۵۶اینک بر کارست بی‌کارست و پوستوانک پنهانست مغز و اصل اوست
57. ۵۷خاک همچون آلتی در دست بادباد را دان عالی و عالی‌نژاد
58. ۵۸چشم خاکی را به خاک افتد نظربادبین چشمی بود نوعی دگر
59. ۵۹اسپ داند اسپ را کو هست یارهم سواری داند احوال سوار
60. ۶۰چشم حس اسپست و نور حق سواربی‌سواره اسپ خود ناید به کار
61. ۶۱پس ادب کن اسپ را از خوی بدورنه پیش شاه باشد اسپ رد
62. ۶۲چشم اسپ از چشم شه رهبر بودچشم او بی‌چشم شه مضطر بود
63. ۶۳چشم اسپان جز گیاه و جز چراهر کجا خوانی بگوید نی چرا
64. ۶۴نور حق بر نور حس راکب شودآنگهی جان سوی حق راغب شود
65. ۶۵اسپ بی راکب چه داند رسم راهشاه باید تا بداند شاه‌راه
66. ۶۶سوی حسی رو که نورش راکبستحس را آن نور نیکو صاحبست
67. ۶۷نور حس را نور حق تزیین بودمعنی نور علی نور این بود
68. ۶۸نور حسی می‌کشد سوی ثرینور حقش می‌برد سوی علی
69. ۶۹زانک محسوسات دونتر عالمیستنور حق دریا و حس چون شب‌نمیست
70. ۷۰لیک پیدا نیست آن راکب بروجز به آثار و به گفتار نکو
71. ۷۱نور حسی کو غلیظست و گرانهست پنهان در سواد دیدگان
72. ۷۲چونک نور حس نمی‌بینی ز چشمچون ببینی نور آن دینی ز چشم
73. ۷۳نور حس با این غلیظی مختفیستچون خفی نبود ضیائی کان صفیست
74. ۷۴این جهان چون خس به دست باد غیبعاجزی پیش گرفت و داد غیب
75. ۷۵گه بلندش می‌کند گاهیش پستگه درستش می‌کند گاهی شکست
76. ۷۶گه یمینش می‌برد گاهی یسارگه گلستانش کند گاهیش خار
77. ۷۷دست پنهان و قلم بین خط‌گزاراسپ در جولان و ناپیدا سوار
78. ۷۸تیر پران بین و ناپیدا کمانجانها پیدا و پنهان جان جان
79. ۷۹تیر را مشکن که این تیر شهیستنیست پرتاوی ز شصت آگهیست
80. ۸۰ما رمیت اذ رمیت گفت حقکار حق بر کارها دارد سبق
81. ۸۱خشم خود بشکن تو مشکن تیر راچشم خشمت خون شمارد شیر را
82. ۸۲بوسه ده بر تیر و پیش شاه برتیر خون‌آلود از خون تو تر
83. ۸۳آنچ پیدا عاجز و بسته و زبونوآنچ ناپیدا چنان تند و حرون
84. ۸۴ما شکاریم این چنین دامی کراستگوی چوگانیم چوگانی کجاست
85. ۸۵می‌درد می‌دوزد این خیاط کومی‌دمد می‌سوزد این نفاط کو
86. ۸۶ساعتی کافر کند صدیق راساعتی زاهد کند زندیق را
87. ۸۷زانک مُخلِص در خطر باشد ز دامتا ز خود خالص نگردد او تمام
88. ۸۸زانک در راهست و ره‌زن بی‌حدستآن رهد کو در امان ایزدست
89. ۸۹آینه خالص نگشت او مُخلِص استمرغ را نگرفته است او مُقنِص است
90. ۹۰چونک مُخلَص گشت مُخلِص باز رستدر مقام امن رفت و برد دست
91. ۹۱هیچ آیینه دگر آهن نشدهیچ نانی گندم خرمن نشد
92. ۹۲هیچ انگوری دگر غوره نشدهیچ میوهٔ پخته با کوره نشد
93. ۹۳پخته گرد و از تَغیُّر دور شورو چو برهان محقق نور شو
94. ۹۴چون ز خود رستی همه برهان شدیچونک بنده نیست شد سلطان شدی
95. ۹۵ور عیان خواهی صلاح الدین نموددیده‌ها را کرد بینا و گشود
96. ۹۶فقر را از چشم و از سیمای اودید هر چشمی که دارد نور هو
97. ۹۷شیخ فعالست بی‌آلت چو حقبا مریدان داده بی گفتی سبق
98. ۹۸دل به دست او چو موم نرم راممهر او گه ننگ سازد گاه نام
99. ۹۹مهر مومش حاکی انگشتریستباز آن نقش نگین حاکی کیست
100. ۱۰۰حاکی اندیشهٔ آن زرگرستسلسلهٔ هر حلقه اندر دیگرست
101. ۱۰۱این صدا در کوه دلها بانگ کیستگه پرست از بانگ این کُه گه تهیست
102. ۱۰۲هر کجا هست او حکیمست اوستادبانگ او زین کوه دل خالی مباد
103. ۱۰۳هست کُه کآوا مثنا می‌کندهست کُه کآواز صدتا می‌کند
104. ۱۰۴می‌زهاند کوه از آن آواز و قالصد هزاران چشمهٔ آب زلال
105. ۱۰۵چون ز کُه آن لطف بیرون می‌شودآبها در چشمه‌ها خون می‌شود
106. ۱۰۶زان شهنشاه همایون‌نعل بودکه سراسر طور سینا لعل بود
107. ۱۰۷جان پذیرفت و خرد اجزای کوهما کم از سنگیم آخر ای گروه
108. ۱۰۸نه ز جان یک چشمه جوشان می‌شودنه بدن از سبزپوشان می‌شود
109. ۱۰۹نی صدای بانگ مشتاقی درونی صفای جرعهٔ ساقی درو
110. ۱۱۰کو حمیت تا ز تیشه وز کلنداین چنین کُه را بکلی بر کنند
111. ۱۱۱بوک بر اجزای او تابد مهیبوک در وی تاب مه یابد رهی
112. ۱۱۲چون قیامت کوهها را برکندبر سر ما سایه کی می‌افکند
113. ۱۱۳این قیامت زان قیامت کی کمستآن قیامت زخم و این چون مرهمست
114. ۱۱۴هر که دید این مرهم از زخم ایمنستهر بدی کین حسن دید او محسنست
115. ۱۱۵ای خنک زشتی که خوبش شد حریفوای گل‌رویی که جفتش شد خریف
116. ۱۱۶نان مرده چون حریف جان شودزنده گردد نان و عین آن شود
117. ۱۱۷هیزم تیره حریف نار شدتیرگی رفت و همه انوار شد
118. ۱۱۸در نمکلان چون خر مرده فتادآن خری و مردگی یکسو نهاد
119. ۱۱۹صبغة الله هست خُم رنگ هوپیسها یک رنگ گردد اندرو
120. ۱۲۰چون در آن خُم افتد و گوییش قُماز طرب گوید منم خُم لا تلم
121. ۱۲۱آن «منم خُم» خود انا الحق گفتنسترنگ آتش دارد الا آهنست
122. ۱۲۲رنگ آهن محو رنگ آتشستز آتشی می‌لافد و خامش وشست
123. ۱۲۳چون به سرخی گشت همچون زر کانپس انا النارست لافش بی زبان
124. ۱۲۴شد ز رنگ و طبع آتش محتشمگوید او من آتشم من آتشم
125. ۱۲۵آتشم من گر ترا شکیست و ظنآزمون کن دست را بر من بزن
126. ۱۲۶آتشم من بر تو گر شد مشتبهروی خود بر روی من یک‌دم بنه
127. ۱۲۷آدمی چون نور گیرد از خداهست مسجود ملایک ز اجتبا
128. ۱۲۸نیز مسجود کسی کو چون ملکرسته باشد جانش از طغیان و شک
129. ۱۲۹آتش چِه آهن چِه لب ببندریش تَشبیه مُشبه را مخند
130. ۱۳۰پای در دریا منه کم‌گوی از آنبر لب دریا خمش کن لب گزان
131. ۱۳۱گرچه صد چون من ندارد تاب بحرلیک می‌نشکیبم از غرقاب بحر
132. ۱۳۲جان و عقل من فدای بحر بادخونبهای عقل و جان این بحر داد
133. ۱۳۳تا که پایم می‌رود رانم دروچون نماند پا چو بطانم درو
134. ۱۳۴بی‌ادب حاضر ز غایب خوشترستحلقه گرچه کژ بود نی بر دَرست؟
135. ۱۳۵ای تن‌آلوده بگرد حوض گردپاک کی گردد برون حوض مرد
136. ۱۳۶پاک کو از حوض مهجور اوفتاداو ز پاکی خویش هم دور اوفتاد
137. ۱۳۷پاکی این حوض بی‌پایان بودپاکی اجسام کم میزان بود
138. ۱۳۸زانک دل حوضست لیکن در کمینسوی دریا راه پنهان دارد این
139. ۱۳۹پاکی محدود تو خواهد مددورنه اندر خرج کم گردد عدد
140. ۱۴۰آب گفت آلوده را در من شتابگفت آلوده که دارم شرم از آب
141. ۱۴۱گفت آب این شرم بی من کی رودبی من این آلوده زایل کی شود
142. ۱۴۲ز آب هر آلوده کو پنهان شودالحیاء یمنع الایمان بود
143. ۱۴۳دل ز پایهٔ حوض تن گِلناک شدتن ز آب حوض دلها پاک شد
144. ۱۴۴گرد پایهٔ حوض دل گرد ای پسرهان ز پایهٔ حوض تن می‌کن حذر
145. ۱۴۵بحر تن بر بحر دل بر هم ...ندر میانشان برزخ لا یبغیان
146. ۱۴۶گر تو باشی راست ور باشی تو کژپیشتر می‌غژ بدو واپس مغژ
147. ۱۴۷پیش شاهان گر خطر باشد به جانلیک نشکیبند ازو با همتان
148. ۱۴۸شاه چون شیرین‌تر از شکر بودجان به شیرینی رود خوشتر بود
149. ۱۴۹ای ملامت‌گر سلامت مر تو راای سلامت‌جو رها کن تو مرا
150. ۱۵۰جان من کوره‌ست با آتش خوشستکوره را این بس که خانهٔ آتشست
151. ۱۵۱همچو کوره عشق را سوزیدنیستهر که او زین کور باشد کوره نیست
152. ۱۵۲برگ بی برگی ترا چون برگ شدجان باقی یافتی و مرگ شد
153. ۱۵۳چون تو را غم شادی افزودن گرفتروضهٔ جانت گل و سوسن گرفت
154. ۱۵۴آنچ خوف دیگران آن امن تستبط قوی از بحر و مرغ خانه سست
155. ۱۵۵باز دیوانه شدم من ای طبیبباز سودایی شدم من ای حبیب
156. ۱۵۶حلقه‌های سلسلهٔ تو ذو فنونهر یکی حلقه دهد دیگر جنون
157. ۱۵۷داد هر حلقه فنونی دیگرستپس مرا هر دم جنونی دیگرست
158. ۱۵۸پس فنون باشد جنون این شد مثلخاصه در زنجیر این میر اجل
159. ۱۵۹آنچنان دیوانگی بگسست بندکه همه دیوانگان پندم دهند